Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει το πλαίσιο ασφάλειας προϊόντων με τον αναθεωρημένο Κανονισμό Γενικής Ασφάλειας Προϊόντων (General Product Safety Regulation – GPSR), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2024. Ο νέος κανονισμός δεν αφορά μόνο κατασκευαστές, αλλά επηρεάζει άμεσα κάθε επιχείρηση που πουλά προϊόντα σε καταναλωτές εντός Ε.Ε., ανεξάρτητα από το αν η έδρα της βρίσκεται εντός ή εκτός Ευρώπης.
Σε αντίθεση με πιο εξειδικευμένες νομοθεσίες (π.χ. για παιχνίδια ή ηλεκτρονικά), το GPSR λειτουργεί ως ένα οριζόντιο πλαίσιο που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων: από είδη σπιτιού και αθλητικό εξοπλισμό μέχρι αξεσουάρ και lifestyle προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα των eCommerce επιχειρήσεων εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του.
Η έννοια του “Responsible Person”
Η σημαντικότερη αλλαγή για merchants εκτός Ε.Ε. είναι η υποχρέωση ορισμού ενός “Responsible Person” (Υπεύθυνου Προσώπου) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για έναν οικονομικό φορέα που αναλαμβάνει την ευθύνη συμμόρφωσης του προϊόντος με τους κανόνες ασφάλειας υπό το πλαίσιο ασφάλειας προϊόντων. Αυτός μπορεί να είναι:
- Εισαγωγέας
- Εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος
- Fulfillment provider
- Διανομέας ή άλλη συνεργαζόμενη εταιρεία
Τα στοιχεία επικοινωνίας του πρέπει να εμφανίζονται ξεκάθαρα είτε πάνω στο προϊόν, είτε στη συσκευασία, είτε στη συνοδευτική τεκμηρίωση. Για πολλά διεθνή eshop που λειτουργούν με αποθήκες εκτός Ε.Ε., αυτό δημιουργεί ένα νέο operational requirement που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Newsroom
Υποχρεωτικές πληροφορίες στα product listings
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για eCommerce επιχειρήσεις είναι ότι οι πληροφορίες για το πλαίσιο ασφάλειας προϊόντων δεν αρκεί πλέον να βρίσκονται μόνο στη συσκευασία. Πρέπει να είναι διαθέσιμες πριν την αγορά, δηλαδή απευθείας στη σελίδα προϊόντος. Ανάλογα με την κατηγορία, ένα listing μπορεί να απαιτεί:
- Όνομα κατασκευαστή
- Στοιχεία του Responsible Person
- Κωδικό προϊόντος ή batch number
- Οδηγίες χρήσης
- Προειδοποιήσεις ασφάλειας
Για παράδειγμα, ένα product page σε marketplace όπως το Amazon ή ένα Shopify store που απευθύνεται σε ευρωπαϊκό κοινό θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδική ενότητα “Product Safety” με όλες τις σχετικές πληροφορίες.
Ο ρόλος των marketplaces
Πλατφόρμες όπως Amazon, eBay και Etsy λειτουργούν πλέον ως βασικοί μηχανισμοί επιβολής της νομοθεσίας. Είναι υποχρεωμένες να ελέγχουν τα listings και να διασφαλίζουν ότι πληρούν τις απαιτήσεις του GPSR.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι:
- Listings χωρίς τα απαιτούμενα στοιχεία μπορεί να απορρίπτονται ή να αφαιρούνται
- Οι sellers καλούνται να συμπληρώσουν στοιχεία συμμόρφωσης πριν συνεχίσουν να πουλάνε
- Το compliance γίνεται προϋπόθεση για visibility και πωλήσεις
Για τους merchants, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη εξάρτηση από σωστά δομημένα product δεδομένα.
Newsroom
Traceability και διαχείριση δεδομένων
Ο κανονισμόςγια το πλαίσιο ασφάλειας προϊόντων δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ιχνηλασιμότητα (traceability). Κάθε προϊόν πρέπει να μπορεί να εντοπιστεί σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, ώστε να αποσυρθεί άμεσα σε περίπτωση προβλήματος ασφάλειας.
Οι επιχειρήσεις οφείλουν να:
- Διατηρούν τεχνικούς φακέλους και documentation
- Κρατούν αρχεία συμμόρφωσης για έως και 10 χρόνια
- Διασφαλίζουν ότι κάθε SKU είναι σωστά καταγεγραμμένο
Για eshop με μεγάλο κατάλογο προϊόντων, αυτό μετατρέπεται σε σημαντική πρόκληση διαχείρισης δεδομένων και διαδικασιών.
Τι πρέπει να κάνουν τα eCommerce brand
Για να συμμορφωθούν με το GPSR, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να κινηθούν άμεσα σε τρία βασικά επίπεδα:
- Να επιβεβαιώσουν ότι τα προϊόντα τους εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής (στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ναι).
- Να ορίσουν ένα Responsible Person εντός Ε.Ε. και να ενημερώσουν labels και listings.
- Να οργανώσουν πλήρως την τεκμηρίωση συμμόρφωσης και τα δεδομένα ιχνηλασιμότητας.
Το GPSR δεν είναι απλώς μια νομική υποχρέωση, αποτελεί πλέον βασικό κόστος εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά, αντίστοιχο με το VAT ή τα τελωνειακά τέλη. Για κάθε eCommerce brand που στοχεύει σε ανάπτυξη στην Ευρώπη, η συμμόρφωση δεν είναι επιλογή, αλλά προϋπόθεση.
