Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια σημαντική απλοποίηση των περιβαλλοντικών κανόνων για τις μικρές επιχειρήσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει την προσωρινή απαλλαγή μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων της ΕΕ από την υποχρέωση να διορίζουν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο για συμμόρφωση με τη νομοθεσία αποβλήτων σε κάθε κράτος-μέλος όπου πωλούν προϊόντα.

Μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να μειώσει το διοικητικό κόστος της διασυνοριακής πώλησης, ιδίως για καταστήματα που επεκτείνονται σε περισσότερες από μία αγορές της ΕΕ. Ωστόσο, δεν εξαφανίζει τις υποχρεώσεις ανακύκλωσης και περιβαλλοντικής ευθύνης.

Τι είναι το Extended Producer Responsibility

Το σύστημα της εκτεταμένης ευθύνης παραγωγού, γνωστό ως Extended Producer Responsibility (EPR), θέλει τις επιχειρήσεις που θέτουν προϊόντα στην αγορά της ΕΕ να συνεισφέρουν στο κόστος συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσης των προϊόντων τους όταν γίνουν απόβλητα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση που πουλάει προϊόντα σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να χρειάζεται να καταβάλλει σχετικά τέλη και να τηρεί συγκεκριμένους κανόνες για τη διαχείριση αποβλήτων. Το EPR αφορά μεταξύ άλλων συσκευασίες, μπαταρίες, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ηλεκτρονικό εξοπλισμό και πλαστικά μιας χρήσης, δηλαδή κατηγορίες που αφορούν άμεσα πολλούς κλάδους του eCommerce.

Η σήμερα νομοθεσία αποβλήτων έλεγε ότι οι επιχειρήσεις έπρεπε επιπλέον να ορίζουν έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο για συμμόρφωση με το EPR σε κάθε κράτος-μέλος όπου δραστηριοποιούνταν. Αυτό μπορούσε να δημιουργεί επιπλέον κόστος, γραφειοκρατία και πολυπλοκότητα για μικρά eshop που θέλουν να πουλήσουν σε περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές.

Νέο τέλος 2 ευρώ στα δέματα εκτός ΕΕ από 1η Νοεμβρίου 2026
Ένα νέο τέλος επιβάλλεται στα δέματα εκτός ΕΕ, αυξάνοντας το κόστος για καταναλωτές και eshop.

Τι αλλάζει για τις μικρές επιχειρήσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει μια στοχευμένη αναστολή της συγκεκριμένης υποχρέωσης, η οποία θα αφορά μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις με έδρα στην ΕΕ. Ως κριτήρια προβλέπονται λιγότεροι από 50 εργαζόμενοι και ετήσιος κύκλος εργασιών ή σύνολο ισολογισμού κάτω από 10 εκατομμύρια ευρώ.

Αν η ρύθμιση οριστικοποιηθεί, αυτές οι επιχειρήσεις δεν θα χρειάζεται πλέον να διορίζουν υποχρεωτικά εκπρόσωπο για συμμόρφωση με τους κανόνες αποβλήτων σε κάθε χώρα της ΕΕ όπου πουλούν. Η αναστολή προβλέπεται να ισχύει έως το 2035 ή μέχρι να υιοθετηθεί ένα πιο ολοκληρωμένο νομοθέτημα για την κυκλική οικονομία.

Η νομοθεσία αποβλήτων αφορά, μεταξύ άλλων, επιχειρήσεις που παράγουν ή προωθούν στην αγορά: συσκευασίες και συσκευασμένα προϊόντα, μπαταρίες, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, υποδήματα, ηλεκτρονικές συσκευές και πλαστικά μιας χρήσης.

Τι δεν αλλάζει

Το πιο σημαντικό σημείο για τους eCommerce επαγγελματίες είναι ότι η απλοποίηση δεν σημαίνει κατάργηση του EPR. Οι μικρές επιχειρήσεις θα εξακολουθούν να έχουν υποχρεώσεις, όπως την καταβολή των σχετικών τελών παραγωγικής ευθύνης και την τήρηση κανόνων πρόληψης αποβλήτων.

Με άλλα λόγια, ένα ελληνικό eshop που πουλάει προϊόντα σε Γερμανία, Γαλλία ή Ιταλία μπορεί να διευκολυνθεί στο κομμάτι του τοπικού εκπροσώπου, αλλά δεν πρέπει να θεωρήσει ότι απαλλάσσεται από τις περιβαλλοντικές του ευθύνες. Η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει τα περιττά διοικητικά εμπόδια, χωρίς όμως να αποδυναμώσει τους στόχους ανακύκλωσης και βιωσιμότητας.

Επιπλέον, το Κοινοβούλιο ζητά καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών, με διαλειτουργικά ψηφιακά συστήματα και κοινούς όρους αναφοράς για τις επιχειρήσεις. Αν υλοποιηθεί, αυτό μπορεί να κάνει τη συμμόρφωση πιο απλή και λιγότερο χρονοβόρα για τα eshop που δραστηριοποιούνται σε πολλές αγορές.

Το 80% του τζίρου marketplaces σε Ευρώπη είναι διασυνοριακό
Μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων των μεγάλων marketplaces στην Ευρώπη προέρχεται από διασυνοριακές αγορές, διαμορφώνοντας το τοπίο του eCommerce.

Τι πρέπει να κάνουν οι έμποροι τώρα

Οι προτάσεις δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη και απαιτείται και η θέση του Συμβουλίου της ΕΕ πριν προχωρήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις. Γι’ αυτό, οι ιδιοκτήτες eshop δεν πρέπει να προχωρήσουν σε αλλαγές με βάση την υπόθεση ότι η απαλλαγή από τη νομοθεσία αποβλήτων ισχύει ήδη. Προς το παρόν, έχει νόημα να ελέγξουν ποιες κατηγορίες προϊόντων πωλούν, σε ποιες χώρες της ΕΕ δραστηριοποιούνται και αν εμπίπτουν σε καθεστώς EPR. Όσοι έχουν ήδη ορίσει εκπρόσωπο σε άλλες αγορές μπορούν να διατηρήσουν τις υπάρχουσες ρυθμίσεις, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις πρέπει να παρακολουθούν την οριστικοποίηση του μέτρου πριν προσαρμόσουν τη συμμόρφωσή τους.