Σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι αντικαταβολές στο ελληνικό ηλεκτρονικό εμπόριο προβλέπει σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με τη WWN. Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν καταργεί την αντικαταβολή, αλλά βάζει τέλος στην πληρωμή με μετρητά κατά την παράδοση παραγγελιών μέσω courier.
Το νομοσχέδιο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και, σύμφωνα με τον μέχρι τώρα σχεδιασμό, η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 22 Οκτωβρίου 2026. Στόχος είναι να εισαχθεί στη Βουλή και να ψηφιστεί την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου. Ωστόσο, μέχρι την οριστικοποίηση και την έναρξη ισχύος της ρύθμισης ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές.
Η αντικαταβολή παραμένει, αλλά όχι τα μετρητά
Με βάση τη νέα διάταξη, όταν ένα προϊόν αποστέλλεται και παραδίδεται σε ιδιώτη μέσω εταιρείας ταχυμεταφοράς και η πληρωμή πραγματοποιείται κατά την παράδοση, η εξόφληση θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.
Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής θα εξακολουθεί να μπορεί να επιλέγει την πληρωμή κατά την παραλαβή. Δεν θα μπορεί όμως να δίνει χαρτονομίσματα ή κέρματα στον διανομέα. Η πληρωμή θα πρέπει να πραγματοποιείται, για παράδειγμα, με:
- Χρεωστική ή πιστωτική κάρτα.
- Τραπεζική μεταφορά ή ηλεκτρονικό έμβασμα.
- Λογαριασμό πληρωμών.
- Ηλεκτρονικό πορτοφόλι.
- Άλλο επιτρεπόμενο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.
Η βασική διαφορά σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο είναι ότι η υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή θα ισχύει από το πρώτο ευρώ για τις αντικαταβολές μέσω courier. Σήμερα, η απαγόρευση πληρωμής με μετρητά στις συναλλαγές επιχειρήσεων με ιδιώτες αφορά κατά κανόνα ποσά από 500 ευρώ και πάνω. Η νέα ρύθμιση δημιουργεί έναν ειδικό κανόνα για τις παραδόσεις δεμάτων, ανεξάρτητα από την αξία της παραγγελίας.
Newsroom
Ποιες αλλαγές φέρνει στα eshop
Η εξέλιξη αφορά άμεσα τα ελληνικά eshop, ιδιαίτερα εκείνα που εξακολουθούν να εμφανίζουν την αντικαταβολή ως βασική ή μοναδική επιλογή πληρωμής. Οι ιδιοκτήτες eshop θα χρειαστεί να επανεξετάσουν τόσο τη διαδικασία checkout όσο και την ενημέρωση των πελατών πριν από την ολοκλήρωση της παραγγελίας. Η ένδειξη «αντικαταβολή» δεν θα πρέπει πλέον να δημιουργεί την εντύπωση ότι ο πελάτης μπορεί να πληρώσει με μετρητά. Το eshop θα πρέπει να εξηγεί με σαφήνεια ότι η πληρωμή κατά την παράδοση γίνεται ηλεκτρονικά μέσα από επιλογές που υποστηρίζει η συνεργαζόμενη εταιρεία courier.
Μια ασαφής ή ελλιπής ενημέρωση μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχημένες παραδόσεις. Για παράδειγμα, ένας πελάτης μπορεί να παραγγείλει ένα προϊόν αξίας 30 ευρώ με το συγκεκριμένο τρόπο, θεωρώντας ότι θα πληρώσει με μετρητά, και να μην έχει διαθέσιμη κάρτα ή άλλη ηλεκτρονική λύση όταν φτάσει ο courier. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η άρνηση παραλαβής, η επιστροφή του δέματος και πρόσθετο κόστος για το eshop.
Νέες απαιτήσεις για τα courier
Η εφαρμογή του μέτρου προϋποθέτει ότι οι εταιρείες ταχυμεταφορών θα μπορούν να υποστηρίζουν ηλεκτρονική πληρωμή κατά την παράδοση. Αυτό μπορεί να γίνεται μέσω φορητού POS, payment link, QR code ή άλλης τεχνικής λύσης, ανάλογα με το μοντέλο λειτουργίας κάθε εταιρείας.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρή κύρωση για τις courier που θα δέχονται μετρητά κατά παράβαση της ρύθμισης. Το πρόστιμο θα ανέρχεται στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής που εξοφλήθηκε με μετρητά. Έτσι, για αντικαταβολή 100 ευρώ, το προβλεπόμενο πρόστιμο θα μπορούσε να φτάσει τα 200 ευρώ. Η κύρωση αφορά την επιχείρηση ταχυμεταφοράς που αποδέχεται τα μετρητά.
Οι εξαιρέσεις δεν έχουν οριστικοποιηθεί
Το νέο πλαίσιο δεν αναμένεται να εφαρμοστεί χωρίς εξαιρέσεις. Πριν από την έναρξη ισχύος της διάταξης θα εκδοθεί υπουργική απόφαση, η οποία θα καθορίζει τις κατηγορίες φυσικών προσώπων που θα εξαιρούνται από την υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή.
Οι εξαιρέσεις αναμένεται να διαμορφωθούν κατ’ αναλογία με αντίστοιχες κατηγορίες που ισχύουν για την υποχρέωση πραγματοποίησης ηλεκτρονικών δαπανών. Παρ’ όλα αυτά, οι τελικές λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη καθοριστεί. Επομένως, οι επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι συγκεκριμένες ηλικιακές ή κοινωνικές ομάδες θα εξαιρούνται, μέχρι να δημοσιευτεί η σχετική υπουργική απόφαση.
Newsroom
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες eshop
Η προτεινόμενη αλλαγή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια περιορισμού των μετρητών και ενίσχυσης των ψηφιακών συναλλαγών στην Ελλάδα. Για το ελληνικό eCommerce, όμως, έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αντικαταβολή παραμένει δημοφιλής επιλογή για πολλούς καταναλωτές.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία, τα μετρητά εξακολουθούν να ισχύουν όπου επιτρέπεται από το υφιστάμενο πλαίσιο. Τα eshopsμπορούν, ωστόσο, να προετοιμαστούν από τώρα, ελέγχοντας τις διαθέσιμες λύσεις πληρωμής, τα μηνύματα προς τους πελάτες και τις διαδικασίες επιστροφής.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η αντικαταβολή δεν φαίνεται να καταργείται, αλλά αλλάζει μορφή. Η πληρωμή κατά την παράδοση θα συνεχίσει να αποτελεί επιλογή για τον πελάτη, όμως τα μετρητά στην πόρτα αναμένεται να αντικατασταθούν από ηλεκτρονικές πληρωμές, ακόμη και για παραγγελίες μικρής αξίας.
